Zazaca Ders 7

7-Kırmanccada Sözcük Türleri

            Kırmanccada sözcüklerin tekil (eril, dişil) ve çoğul formda olduğunu belirtmiştik. Eril isimler yalın haldeyken erilliklerini belirten bir durum sözkonusu değildir fakat dişil isimler genellikle -e sesiyle bitmektedir tabi bu her -e ile biten sözcüğün dişil olduğu anlamına gelmez az sayıdaki sözcük ise yalın haldeyken çoğulluk bildirir.

Eril isimlere örnek;

bina: ban (n)

bitki: nebat (n)

köprü: pird (n)

kartal: helî (n)

ev: keye (n)

göz: çim (n)

tarla: zime (n)

tarla: hêga (n)

Dişil isimlere örnek;

yastık: balişna (m)

bilgisayar: komputure (m)

köy: dewe (m)

inek: manga (m)

elma: saye (m)

su: awe (m)

tas: uskura (m)

uçak: teyara (m)

kız kardeş: waye (m)

kadın eş: cinî (m)

karınca: morcela (m)

Çoğul isimlere örnek;

gözlük: verçimikî (zh)

un: ardî (zh)

üst baş : cilî (zh)

bıyık: zimbêlî (zh)

hedik: hebikî (zh)

kaş: birûy (zh)

(zh): zafhûmar=çoğul

Dişil kelimeler genellikle “a,e,î” gibi sesli harfler ile bitmektedir. Gerçi, eril isimleri incelediğimizde de “a,e,î” harfleriyle biten sözcüklere rastlıyoruz, yani tam bir kural koyamıyoruz ama dişillik konusunda -e harfinin özel bir yeri var. (biz bu harfe ‘süper e’ diyelim.) Bakınız;

at: estor

dişi at (kısrak): estore

köpek: kutik

dişi köpek: kutike

wendekar: öğrenci

wendekare: öğrenci (dişil)

bir de;

ga: öküz ”man” önekini alarak manga: inek dişil forma dönüşüyor.Görüldüğü gibi bazı kelimelerin dişil formu kelimenin sonuna ‘e’ getirilerek oluşmaktadır. Bu konuya burda ara verelim çünkü tamlamalarda net olarak anlaşılacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir