Zazaca Ders 2/3

DERSA HÎREYINE: YEWBÎNÎŞINASNAYÎŞ

a. Merhaba.
b. Merhaba.
a. Nameyê min Zelal a. Nameyê to çi yo? [İsmim Zelal’dir. Senin ismin nedir?]
b. Nameyê min Gulşen a. [İsmim Gülşen’dir.]

a. Merhaba, nameyê min Wisar o. Nameyê to çi yo? [Merhaba, ismim Wisar’dır. Senin ismin nedir?]
b. Merhaba, nameyê min Gulîzar a. [Merhaba, ismim Gülizar’dır.]
a. Ez bi şinasnayîşê to keyfweş bîya. [Tanıştığımıza memnun oldum.]
b. Ez zî bi şinasnayîşê to keyfweş bîya. [Ben de tanıştığımıza memnun oldum.]

a. Merhaba Welat, no embazê mi Baran o. [Merhaba, Welat, bu arkadaşım Baran.]
b. Ez bi şinasnayîşê to keyfweş bîya. [Tanıştığımıza memnun oldum.]
c. Ez zî bi şinasnayîşê to keyfweş bîya, Welat. [Ben de tanıştığımıza memnun oldum, Welat.]
a. Profesor Tunç, no profesor Azad o. [Profesör Tunç, bu profesör Azad]
b. Ez bi şinasnayîşê to keyfweş bîya, profesor Azad. [Tanıştığımıza memnun oldum, profesor Azad]
c. Ez zî bi şinasnayîşê to keyfweş bîya, profesor Tunç. [Ben de tanıştığımıza memnun oldum, profesör Tunç.]

a. Helîne, no Zinar o. [Helin, bu Zınar’dır.]
b. Ez bi şinasnayîşê to keyfweş bîya, Zinar. [Tanıştığımıza memnun oldum, Zınar.]
c. Ez zî bi şinasnayîşê to keyfweş bîya, Helîne. [Ben de tanıştığımıza memnun oldum, Helin.]
a. Helîne, Zinar Dêrsim ra yo. [Helin, Zınar Dersimlidir.]
b. Rasta, ez par şîya uca! Uca zaf rind a. [Gerçekten, ben geçen sene gittim oraya! Orası çok güzel.]
c. Heqîqeten ti şîya? Ti şîya koyê Munzurî ? [Gerçekten gittin mi? Munzur dağına gittin mi?]

a. Merhaba Rojda. [Merhaba Rojda.]
b. Merhaba, ti senîn î? [Merhaba, nasılsın?]
a. Ez baş a, zaf sipas, ti senîn a? [İyiyim, çok sağol, sen nasılsın?]
b. Ez zî baş a, zaf sipas. [Ben de iyiyim, çok sağol.]

Nameyê to bi xeyr. [İsminizi öğrenebilir miyim.]


Ez sipas kena.=Berxudar be.=Berxudar bî/ba.=Keyeyê to awan bo.=Keyeyê to şên bo. [Teşekkür ederim.]

merheba = ma bixeyr dî [Merhaba]

Ti bi xeyr ameyî/ameya. 2-Ti bi xeyr ameyî/ameya silamet. [Hoş geldin.]

1-Ti xeyrî mîyan de bî/ba/bê. 2-Xeyrî mîyan de bîme. 3-Şima xeyrî mîyan de bîy/bê. [Hoş bulduk.]

1-Weşîye/weşî de bimane. 2-Bimane weşîye/weşî de. [Hoşça kal.]

[Nasılsın, iyi misin?]
1-Ti senîn î, weş î?/Ti senîn a, weş a?
2-Ti senîn î, baş î?/ Ti senîn a, baş a?
3-Ti senîn î, hol î?/ Ti senîn a, hol a?
4-Ti senîn î, gewz î?/ Ti senîn a, gewz a?
5-Ti senîn î, dînc î?/ Ti senîn a, dînc a?
6-Ti çitur a, rind a?
7-Ti senên a, rind a?
8-Ti sen a, rind a?
9-Ti sen a, weş a?)

Demo Nikayin [Şimdiki Zaman]

Ez … a.
Ti … a.(m)
Ti … î.(n)
O … o.
A … a.
Ma … ê.
Şima … ê.
Ê … ê.

Ez virazena. [Yapıyorum.]
Ti virazena. (m) [Yapıyorsun.]
Ti virazenî. (n) [Yapıyorsun.]
A virazena. [Yapıyor.]
O virazeno. [Yapıyor.]
Ma virazenê. [Yapıyoruz.]
Şima virazenê. [Yapıyorsunuz.]
Ê virazenê. [Yapıyorlar.]

Ez nêvirazena. [Yapmıyorum.]
Ti nêvirazena. (m) [Yapmıyorsun.]
Ti nêvirazenî. (n) [Yapmıyorsun.]
A nêvirazena. [Yapmıyor.]
O nêvirazeno. [Yapmıyor.]
Ma nêvirazenê. [Yapmıyoruz.]
Şima nêvirazenê. [Yapmıyorsunuz.]
Ê nêvirazenê. [Yapmıyorlar.]

Karan de Negatîfîye [Fiillerde olumsuzluk]

Kirmanckî de karî bi “nê-” û “me-” negatîf benê. Kar û “nê-” û “me-” pîya nusîyênê.
Halê fermanî de ”me-”, halê bînî de zî ”nê-” yeno şuxulîyene.
[Kırmanccada fiiller ‘nê’ ve ‘me’ ile olumsuz olmaktadır. Fiil, “nê-” ve “me-” bitişik yazılmaktadır.]


Nimûneyî [Örnekler]:

a) nê-

werdene / O nêweno. [O yemiyor.]
şimitene / A nêşimena. [O içmiyor.]
waştene / Ê nêwazenê. [Onlar istemiyorlar.]
kerdene / Ma nêkenê. [Biz yapmıyoruz.]
hes kerdene / Zelale hes nêkena. [Zelal sevmiyor.]
vatene / Ez to rê nêvana. [Ben sana söylemiyorum.]
ameyene / Ez nêyena.(nîna) [Ben gelmiyorum.]
şîyene / Welat nêşino. [Welat gitmiyor.]
derg bîyene / Lajê mi derg nêbeno. [Oğlum uzamıyor.]
pêro dayene / Ê pêro nêdanê. [Onlar dövüşmüyorlar.]

Tayê karî estê ke preverb gênê û benê yewna kar nê karî de ‘nê’ hem yeno verê preverbî hem zî yeno verê karî. Her di formî zî rast ê.

[Bazı fiiller ek alarak başka fiile dönüşürler bu fiillerde ‘nê’ hem ekin önüne hem de ekten sonra gelir. Her iki form da doğrudur.]

ra+kewtene=rakewtene  [kewtene:düşmek rakewtene:yatmak]
a-A nêrakewena. [O yatmıyor.]
b-A ranêkewena. [O yatmıyor.]

de+kewtene=dekewtene [kewtene:düşmek dekewtene:girmek vb.]
a-A nêdekewena. [O girmiyor.]
b-A denêkewena. [O girmiyor.]

b) me-:

vindire! / vinde! – mevindire! / mevinde! [durma!]
şo! – meşo! [gitme!]
ake! – meake! [açma!]
bê – mêre/mey! [gelme!]
bere! – mebere! [götürme!]
bide! – mede! [verme!]
vaje! – mevaje! [söyleme!]
bike! – meke! [yapma!]
biwane! – mewane! [okuma!]
biwere!/bo! – mewere! [yeme!]
rake! / rakewe! – rameke! / ramekewe [yatma!]
bigêre! – megêre! [arama!]
ronişe!/ruşe! – meronişe/meruşe! [oturma!]
werze! – mewerze! [kalkma!]
biagêre – meagêre [dönme!]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir