Zazaca Ders 2/16

DERSA ŞÎYÊSINE: DEMO AMEYOX

Gelecek zaman için iki ayrı şekilde cümle kurulabilmektedir. Birinci yöntem şimdiki zamanı kullanıp gelecek zaman anlamı vermek;

Ez meşte yena. Yarın geliyorum. Anlamsal olarak ise, yarın geleceğim.

İkinci yöntem doğrudan gelecek zamanı kullanmak;

Ez do siba bêra.Yarın geleceğim.
Ez do bêra. Geleceğim

Unutmayalım; gelecek zaman partikeli yöresel farklılıklar gösterir: do, dê, ro, ko, ka, go, yo, o vb. Yazım dili için ‘do’ tercih edilmiştir.

Gelecek zaman çekiminde özneden hemen sonra “do” partikeli gelir.

Not: Gelecek zaman Siverek yöresinde anlamıyla kullanılmakta diğer yörelerde ise gelecekte yapılacak bir şeye istek anlamı vermektedir.
‘Ez ko şiro, bîgo û bêro. Gideyim alayım geleyim.’ Bu cümlede hem istek anlamı hem de gelecek zaman anlamı vardır. Genelde şimdiki zaman cümleleri gelecek zaman yerine kullanılır. Ti yena? Ya, Ez yena. Evet, geliyorum/(Geleceğim anlamında.)
İngilizcede de ‘will’ gelecek zaman yardımcı fiili tıpkı zazacadaki gibi gelecekte yapılmak istenen şey için istek belirtir.

Siba, meşte: yarın

Ez siba/meşte yena.
Ez do siba/meşte bêra.

Şewdir, sipêde, siba: sabah
Serê siba: sabahın erken saatleri

Ma siba rew ra kewenê rayîr.
Yarın sabah erkenden yola çıkıyoruz.

Ma do siba rew ra bikewî rayîr.
Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.

Siba teştare/peroj/nêmroje (de): yarın öğlen

Welat siba nêmroje de şino sûke.
Welat yarın öğlen şehre gidiyor.

Welat do siba nêmroj de şiro sûke.
Welat yarın öğlen şehre gidecek.

Sûke: şehir, şehir merkezi, çarşı

Siba şan/mexrib (de): yarın akşam

Helîne do siba şan de şira konser.
Helin yarın akşam konsere gidecek.

Siba şewe (de): yarın gece

Kendal do siba şewe de pê teyara şiro ewropa.

Kendal yarın gece uçakla avrupaya gidecek.

Hewtena, hewteyo ke yeno, hewteyo ke bêro: gelecek hafta

Zanistgehe do hewtena abiba.
Üniversite gelecek hafta açılacak.

Hewteyo ke bêro Zanistgehe abena.
Haftaya üniversite açılıyor

Aşmena; mengena; aşma/menga ke bêra; aşma/menga ke yena: gelecek ay

Ma do aşmena şirî dewe.
Gelecek ay köye gideceğiz.

Tirkîya de aşma ke bêra weçînayîşê mehelî virazîyeno.
Gelecek ay Türkiye’de yerel seçim yapılacak.

Mîyanê di rojan de: iki gün içinde

Mîyanê di rojan de netîceyê îmtîhanî do dîyar bibo.

Sınavın sonucu iki gün içinde belli olacak.

Mîyanê di hewteyan de: İki hafta içinde

Karê ma do mîyanê di hewteyan de biqedîyo.

İşimiz iki hafta içinde bitecek.

A do mîyanê di hewteyan de şira Parîs.

O iki hafta içinde Paris’e gidecek.

Ma do peynîya nê hewteyî de şirî seyrane û uca de kebab bipewjî.

Hafta sonu pikniğe gideceğiz ve orda kebap pişireceğiz.

Kênaya min do serrna şira zaningeh.
Kızım gelecek yıl üniversiteye gidecek.

Rojêk, merdimî do feza de biciwîyî.
Bir gün insanlar uzayda yaşayacak.

Ê do serrna veyveyê xo bivirazî.
Onlar gelecek yıl düğünlerini yapacaklar.

Ez bawer kena ke do siba/meşte rojêka hîna weş bibo(biba).
Yarının daha güzel bir gün olacağını düşünüyorum.(olacağına inanıyorum.)

Ez serrna bena 25 serre.
Gelecek yıl 25 yaşında olacağım.

O zaningeh ra pey beno hekîm.
O üniversiteden sonra doktor olacak.

Zelale û keyeyê aye aşmena şinî Dêrsim.
Zelal ve ailesi gelecek ay Dersim’e gidiyor.

Baran mîyanê hîrê aşman de azad beno.
Baran üç ay içinde özgür olacak.

Zelale mîyanê hewteyî de ma zîyaret kena.
Zelale do mîyanê hewteyî de ma zîyaret bikera.
Zelal hafta içi bizi ziyaret edecek.

Lezgîn mîyanê aşme de dest pê karêko newe keno.
Lezgin bu ay içinde yeni işe başlıyor.

Lezgin do mîyanê na aşme de dest pê karêko newe bikero.
Lezgin bu ay içinde yeni işe başlayacak.

Şewa roja panşeme: perşembe (gününün) gecesi

Şanê roja panşeme: perşembe akşamı

Sibayê roja panşeme: perşembe sabahı

Ez do şewa roja yewşeme de şira.
Pazar gecesi gideceğim.(Pazar günü gece gideceğim.)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir