Zazaca Ders 11

11-Ti kurdkî zanî/a? / Sen Kürtçe biliyor musun?

Kırmanccada kişi zamirlerini daha önce öğrenmiştik bu kişi zamirleri şimdiki ve geniş zamanda cümle içinde özne veya nesne konumunda olduklarında aşağıdaki formlarda kullanılırlar.

Özne ——Nesne

Ez ———– Mi

Ti ———— To

O ———— Ey

A ———— Aye

Ma ———–Ma

Şima ——-Şima

Ê ———— Înan

“Ma” ve “şima” özne ve nesne durumunda aynıdır.

görmek: vînayene (fiilin şimdiki/geniş zamandaki kökü ‘vînen-‘dir.)

Ez to vînena. (Ben seni görüyorum.)

Ti mi vînena. (Sen beni görüyorsun.-dişil-)

Ti mi vînenî. (Sen beni görüyorsun.-eril-)

O ey vîneno. (O onu görüyor.)

A şima vînena. (O sizi görüyor.)

Ma aye vînenê. (Biz onu görüyoruz.)

Şima înan vînenê. (Siz onları görüyorsunuz.)

Ê ma vînenê. (Onlar bizi görüyor.)

Kişi zamirleri nesne durumundayken bükülürler yani zamirlerin bu haline bükünlü hal de diyebiliriz.

Kırmanccada şimdiki zamanda(ve geniş zamanda) nesne durumunda olan kişi zamirleri bükülür. Doğrudan kişi ismi kullanırsak ise bu kişi isimlerinden bayan isimlerine karışmıyoruz fakat erkek isimlerini büküyoruz Bükün ekimiz ‘î‘ dir. Kendinden önceki harf sesli ise araya kaynaştırma harfi ‘y’ girer.

Elî Eyşe vîneno. (Ali Ayşe’yi görüyor.)

Elî aye vîneno. (Ali onu görüyor.)

Elî Kerîmî vîneno. (Ali Kerim’i görüyor.)

Elî ey vîneno. (Ali onu görüyor.)

O aye vîneno. (O onu görüyor.)

O ey vîneno. (O onu görüyor.)

A aye vînena. (O onu görüyor.)

A ey vînena. (O onu görüyor.)

söylemek: vatene (fiilin şimdiki/geniş zaman kökü ‘van-‘dır.)

Ez to ra vana. (Ben sana söylüyorum.)

A mi ra vana. (O bana söylüyor.)

Kerîm, Songule ra vano. (Kerim Songül’e söylüyor.)

O aye ra vano. (O ona söylüyor.)

Bîlal Berîwane ra vano. (Bilal Berivan’a söylüyor.)

Bîlal aye ra vano. (Bilal ona söylüyor.)

Ayşe û Fatma, Gule ra vanê. (Ayşe ve Fatma, Gül’e söylüyor.)

Ê Gule ra vanê. (Onlar Gül’e söylüyor.)

Songule Kerîmî ra vana.

Berîwane Bîlalî ra vana.

Kerîm Bîlalî ra vano.

Ehmed Mehemedî ra vano.

Ê Mistefayî ra vanê.

Ez Denîzî ra vana. (Ben Deniz’e söylüyorum -erkek ismi-)

Ez Denîze ra vana. (Ben Deniz’e söylüyorum. -bayan ismi-)

Ez Welatî ra vana. (Ben Velat’a söylüyorum.)

NOT: ra: -e, -a (‘ra’ Türkçe’deki yönelme durum eki -e,-a ya karşılık gelmektedir ve Türkçe’nin aksine her zaman kelimeden ayrı yazılır.)

[‘ra’ aynı zamanda Türkçe’deki -den, -dan’ a karşılık gelmektedir. Yukarıdaki örneklerde ise sadece -e,-a için kullanılmıştır.]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir