Kürt Şerif Paşa

Mehmed Şerif Paşa veya diğer ismiyle Kürt Şerif Paşa (1865-1951) tarafından Kürt Halkının Talepleri Üzerine Muhtıra (Mémorandum sur les revendications du peuple kurde, Paris, 22 Mart 1919) adıyla on dört sayfadan oluşan metin içinde yer alan Kürdistan haritası. 

Kürt Teâlî Cemiyeti tarafından 1919’daki Paris konferansına Kürtler’in hukukunu savunmak için delege seçilen paşa, aynı bölgede kurulmak istenen Ermenistan’la sınırlarının ayrılması için Ermeni temsilcisi Nubar Paşa ile de anlaşmıştı. Şerif Paşa muhtırasında; Urfa, Diyarbekir ve Dersim ile Van gölünün doğusu ve güneyi ile Kirmanşah’tan daha kuzeydeki Irak topraklarını Kürdistan sınırları içinde göstermiş, muhtemelen geri kalan kuzey kısmı da Ermenistan için düşünmüştü. Muhtırada Kürdistan’ın kuzey sınırları Erzurum ve Erzincan’ın bir kısmını da içine alırken, haritanın çiziminde kuzey kısmının kağıtta eksik çıktığı görülüyor, kağıdın harita boyutuna göre küçük gelmesinden de kaynaklanmış olabilir (çünkü sınır çizgileri yukarıya doğru devam ediyor bitmiyor). 

“Mehmed Şerif Paşa, Kürtler’in yaşadığı vilâyetlerin Osmanlı idaresinde kalması halinde hiçbir iddiada bulunmayacaklarını, kendisinin de bu konuda bir teşebbüsünün olmayacağını, fakat bu vilâyetler Ermenistan’a verilecek olursa Kürtler’in de bağımsız bir Kürdistan kurmalarının lâzım geleceğini Avrupa siyasî çevrelerine anlatmaya çalıştığını söylüyordu (“Reşid Beyefendi’nin Beyanatı”, İkdam, 3 Ağustos 1919)” [TDV İslam Ansiklopedisi, c. 39, s.1]

Şerif Paşa’nın bu girişimlerine, o zamanlar bazı Kürd önde gelenleri ise telgraf çekerek karşı çıkmış, karşı çıkma sebeplerinden biri olarak da Kürdistan’ın önemli bir kısmının Ermenilere bırakıldığı iddialarını göstermişlerdir. 

Harita Kaynağı: Mémorandum sur les revendications du peuple kurde, Paris, 22 Mart 1919, s.7

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir